دهم دسامبر، روز جهانی حقوق بشر و سالروز تصویب اعلامیه جهانی حقوق بشر است. پیمان جهانی حقوق بشر دارای اهداف و ارزش های والای بشر دوستانه ای مانند، رعایت کرامت انسانی در راستای تأمین ضرورت های بنیادین زندگی، آزادی، عدالت، صلح و امنیت در سراسر دنیا است.

در حالی که در بسیاری از کشورها روز جهانی حقوق بشر جشن گرفته می شود، ما باید صدای اعتراض مردمی باشیم که در طول ۴۶ سال حاکمیت رژیم اسلامی، از ابتدایی‌ترین حقوق خود محروم بوده‌اند.

نقض حقوق بنیادین و جنایات در ایران نه یک اتفاق ساده، بلکه یک روش حکمرانی نظام مند و مستمر است که ریشه های تاریخی دارد. اعدام‌های دسته جمعی و پنهانی دهه شصت را هرگز فراموش نخواهیم کرد، که جنایت علیه بشریت محسوب می‌شود. این کشتارها سیاست سرکوب و حذف مخالفین سیاسی و عقیدتی را در ایران بنیان نهاد.

نیروهای امنیتی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، که یک سازمان تروریستی محسوب می‌شوند، نقش محوری در سرکوب و نقض گسترده حقوق بشر در ایران را ایفا می‌کنند. اکثر بازداشت‌ شدگان توسط این نیروها دستگیر می‌شوند و در معرض شکنجه‌های شدید قرار می‌گیرند و وادار به اعترافات اجباری می‌شوند. این اعمال وحشیانه، نقض آشکار تمامی موازین بین‌المللی حقوق بشر است و مستلزم اقدام فوری جامعه جهانی برای پاسخگو کردن عاملان است. همچنین از احکام اعدام برای جرایم مرتبط با مواد مخدر، به عنوان ابزاری برای به حاشیه راندن و سرکوب گروه های اتنیکی و قومی، به‌ویژه بلوچ‌ها، استفاده می‌شود.

دستگاه امنیتی رژیم ایران به صورت هدفمند و مستمر، فعالان را در تمامی حوزه‌های مشروع مدنی دستگیر می‌کند تا هر گونه تشکل و صدای مستقل را خفه سازد. این دستگیری‌ها نقض آشکار حق آزادی بیان، تشکل و تجمع است. مدافعان حقوق بشر، کنشگران مدنی مرتباً تحت تعقیب قرار می‌گیرند و با اتهامات مبهم امنیتی به زندان‌های طولانی‌ مدت محکوم می‌شوند. دانشگاهیان، معلمان، محققین، کارگران و رانندگان و … که تنها به دنبال حقوق صنفی و بهبود شرایط معیشتی خود هستند، با ضرب و شتم، بازداشت و با احکام سنگین روبرو می‌شوند تا تشکل‌های مستقل آن‌ها از بین برود. زندانی کردن اهل قلم، رسانه و هنر نشان می‌دهد که حکومت حتی نمی‌تواند صدای بی‌طرفانه‌ترین نقدها را تحمل کند.

استمرار سیستماتیک فشار بر فعالان مدافع حقوق زنان، در کنار نهادینه شدن کامل آپارتاید جنسیتی در کلیه ساختارهای حکومتی، وضعیت فاجعه‌باری را رقم زده است. ابعاد گسترده نقض فاحش حقوق جامعه رنگین‌کمانی (+LGBTQIA) ، تداوم زن‌کشی‌های سیستماتیک و قتل‌های ناموسی، شواهدی انکارناپذیر از نقض وسیع حق حیات و تضعیف کرامت انسانی زنان و سایر اقلیت‌های جنسی و جنسیتی در ایران است.

سوء مدیریت گسترده و فساد در پروژه‌های محیط زیستی، منجر به تخریب گسترده محیط زیست و به خطر افتادن حق مردم بر زندگی سالم شده است.

تداوم محرومیت سیستماتیک اتنیک ها (کرد، عرب، ترک، بلوچ) از حقوق سیاسی و اقتصادی، و ادامه سرکوب شدید مذاهب و ادیان غیر شیعه (بهائیان، مسیحیان، دراویش) که تنها به دلیل عقاید خود مورد آزار قرار می‌گیرند.

فشار بر خانواده‌های زندانیان سیاسی-عقیدتی از طرف دستگاه های قضایی و امنیتی ایران هم چنان و به اشکال مختلف ادامه دارد.

ما امضاکنندگان این بیانیه، از جامعه جهانی، از تمامی نهادهای بین‌المللی و سازمان‌های مدافع حقوق بشر می‌خواهیم در پاسخگو کردن ناقضان حقوق بشر در ایران دست به عمل بزنند. از کسانی که زیر خطر اعدام هستند و از دستگیر شدگان، حمایت فوری به عمل آورند. از عادی‌ سازی روابط دیپلماتیک با رژیم ایران در حالی که حقوق بشر در این کشور به صورت فاجعه‌ بار نقض می‌شود، اجتناب ورزند.

” قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران در کمیته سوم مجمع عمومی سازمان ملل در روز نوزدهم نوامبر ۲۰۲۵ تصویب شد. در این قطعنامه از افزایش اعدام‌ها، نقض حقوق زنان و ادامه سرکوب توسط حکومت ایران انتقاد شده است.” نادیده گرفتن سرکوب مردم در ایران، به معنای چشم‌پوشی از اصول جهانی کرامت انسانی است. ما تا تحقق آزادی و برقراری عدالت در کنار مردم ایران ایستاده ایم.

زن، زندگی، آزادی

شبکه همبستگی برای حقوق بشر در ایران

دسامبر ۲۰۲۵ برابر با آذر ۱۴۰۴

کپی به سازمان ملل  و‌نهادهای  بین‌الملل حقوق بشر

امضاکنندگان:   

۱  – انجمن زنان ایرانی – آلمانی کلن

۲  – انجمن زنان پرتو

۳  – انجمن زنان مونترال

۴  – اتحاد چپ زنان

۵  – انجمن حقوق بشر و دموکراسی برای ایران – هامبورگ

۶  – انجمن فرهنگی ایران و سوئیس- ژنو

۷  – انجمن حقوق بشر در قرن ۲۱، آلمان

۸  – بنیاد اسماعیل خویی

۹  – جبهه آزادی و نجات ایران

۱۰ – جمعيت ایرانی حقوق بشر شمال کالیفرنیا 

۱۱- جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران

۱۲- جنبش جمهوری‌خواهان دموکرات و لائیک ایران

۱۳- جمهوری خواهان جنوب کالیفرنیا

۱۴- حامیان مادران پارک لاله – هامبورگ

۱۵- حامیان مادران پارک لاله – فرزنو

۱۶- زنان برای آزادی و برابری پایدار

۱۷- صدای زنان سوسیال دموکرات ایران

۱۸- فدراسیون اروپرس

۱۹- کانون فیلم – تئاتر “روند”

۲۰- کانون فرهنگ و هنر – فرزنو

۲۱- کمیته مستقل ضد سرکوب شهروندان ایرانی – پاریس

۲۲- کمیته دفاع از حقوق بشر و برابری جنسیتی/ هجا

۲۳- کمیته دفاع از حقوق بشر در ایران – شیکاگو

۲۴- کمپین توقف قتل های ناموسی

۲۵- کمیسیون حقوق بشر حزب جمهوری خواه سوسیال دموکرات و لائیک ایران

۲۶- کمیسیون حقوق بشر زنان  حزب جمهوری خواه سوسیال دموکرات و لائیک ایران

۲۷- گروه «نه به جمهوری اسلامی – اورنج کانتی، کالیفرنیا»

۲۸- مادران پارک لاله – آلمان (دورتموند تا کلن)

۲۹- مادران صلح مونترال

۳۰- نهاد «همه حقوق بشر، برای همه، در ایران»

۳۱- همبستگی ملی ایرانیان فرزنو – کالیفرنیا

۳۲- همبستگی جمهوری‌خواهان ایران – مونترال

۳۳- همکاری کلکتیو – کلن

با حمایت:

۳۴- حزب آزادی و رفاه ایرانیان (آرا)  

بیانیه‌ی کانون همکاری نهادهای جمهوری‌خواه ایران

 به‌مناسبت روز جهانی منع خشونت علیه زنان

روز جهانی منع خشونت علیه زنان (۲۵ نوامبر / ۵ آذر) یادآور مبارزه و جان‌فشانی زنانی است که در برابر استبداد، تبعیض و خشونت ایستادند. منشأ این روز به سال ۱۹۶۰ و قتل سه خواهر میرابال در جمهوری دومینیکن بازمی‌گردد؛ زنانی که به جرم مقاومت در برابر دیکتاتوری رافائل تروخیو، ربوده و به‌طرز فجیعی کشته شدند. یاد و نام آنان به نماد جهانی مقاومت در برابر خشونت ساختاری و جنسیتی بدل شد و سازمان ملل متحد در سال ۱۹۹۹ این روز را به‌عنوان «روز جهانی منع خشونت علیه زنان» به رسمیت شناخت.

بر اساس گزارش فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر (FIDH) در تاریخ 1 ژوییه 2025، جمهوری اسلامی ایران بیش از نیمی از توصیه‌های سازمان ملل متحد در زمینه رفع تبعیض جنسیتی و مقابله با خشونت علیه زنان را رد کرده است.

افزون براین، جمهوری اسلامی ایران از پیوستن به کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان  خودداری کرده و همکاری با گزارشگران ویژه سازمان ملل را نپذیرفته است.

روز جهانی منع خشونت علیه زنان، یادآور همبستگی جهانی در مبارزه با اشکال گوناگون خشونت فیزیکی، روانی، جنسی، اقتصادی، ساختاری و سنت‌های زیان‌بارِ پدرسالارانه، دین‌سالارانه و خشونت خانگی علیه زنان است. این روز فرصتی است برای تأکید بر حق بنیادین زنان بر امنیت، کرامت انسانی و آزادی در عرصه‌های خصوصی و عمومی.

در ایران، این روز یادآور واقعیتی تلخ است: خشونت علیه زنان نه رفتاری فردی، بلکه ساختاری و نهادینه است. از قوانین تبعیض‌آمیز اسلامی (شریعت) و حجاب اجباری گرفته تا سرکوب مدنی، بازداشت فعالان زن، قتل‌های ناموسی و زن‌کشی‌های پی‌درپی، سیاست رسمی جمهوری اسلامی در عمل به بازتولید خشونت انجامیده است. لایحه‌ی «منع خشونت علیه زنان» سال‌هاست در رفت‌وآمد میان نهادهای حکومتی متوقف مانده و مفاهیمی چون «غیرتمندی مردان» و «عفاف» عملاً کارکرد حمایتی آن را بی‌اثر کرده است.

جنبش زنان ایران طی دو دهه‌ی اخیر، از کارزار «یک میلیون امضا» تا خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی»، نشان داده است که مبارزه با خشونت علیه زنان، بخشی جدایی‌ناپذیر از مبارزه برای آزادی، دموکراسی، جمهوری و علیه دین‌سالاری است. زنان ایران با وجود سرکوب، زندان و تهدید، در صف مقدم مقاومت مدنی ایستاده‌اند تا حق انتخاب، کرامت و زندگی در آزادی و برابری با مردان را بازپس گیرند.

باور ما بر این است که هیچ جمهوری واقعی بدون برابری جنسیتی و هیچ دموکراسی پایداری بدون رهایی زنان ممکن نیست. جمهوری‌خواهی دموکراتیک زمانی معنا می‌یابد که نیمی از جامعه از حاشیه‌نشینی به متن تصمیم‌گیری و مشارکت در اداره‌ی امور خود و جامعه بازگردد. پیوند جنبش زنان با گفتمان جمهوری‌خواهی و دموکراتیک، پیوندی طبیعی و ضروری است؛ زیرا هر دو در مفهوم اصلی و حقیقیِ خود به نفی اقتدارگرایی، نفی تبعیض، نفی دین‌سالاری و بازسازی سیاست بر پایه‌ی کرامت انسانی و برابری زن و مرد باور دارند.

درک نوین از سیاست، همان است که جنبش زنان بدان فرا می‌خواند: «فمینیزه کردن سیاست» نه به‌معنای صرف افزایش تعداد زنان در قدرت، بلکه بازتعریف سیاست است؛ سیاستی که بر گفت‌وگو، همدلی، مراقبت، همکاری و برابری کامل زن و مرد در همه‌ی امور اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی استوار است، نه بر رقابت، سلطه و حذف. این سیاست انسانی، می‌تواند جان تازه‌ای در کالبد جمهوریت بدمد و گذار از نظم اقتدارگرای مردانه به سیاست دموکراتیک و مردم‌محور را ممکن سازد.

در این روز جهانی منع خشونت علیه زنان، ما امضاکنندگان این بیانیه، با تأکید بر حق زنان ایران بر زندگی آزاد از خشونت و تبعیض، از جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و دولت‌های دموکراتیک می‌خواهیم:

1- سیاست‌های نظام‌مند تبعیض، زن‌ستیزی و خشونت علیه زنان در جمهوری اسلامی ایران را رسماً محکوم کنند.

2- برای پاسخ‌گو کردن حکومت ایران در قبال نقض حقوق زنان، سازوکارهای مؤثر بین‌المللی از جمله تحقیقات مستقل و فشار دیپلماتیک را به‌کار گیرند.

3- از جنبش‌های زنان در ایران برای آزادی، برابری و رهاییِ خود از سلطه‌های گوناگون حمایت کنند.

4- از هرگونه همکاری سیاسی، اقتصادی یا فرهنگی با نهادهایی که در جمهوری اسلامی ایران در سرکوب و تبعیض علیه زنان نقش دارند، خودداری نمایند.

خشونت علیه زنان، خشونت علیه انسانیت است.
آزادی، جمهوری و دموکراسی، زمانی شکل می‌گیرند که زنان آزاد باشند.

کانون همکاری نهادهای جمهوری‌خواه ایران

1- انجمن ایرانیان جمهوری‌خواه – تورنتو

2- انجمن پژوهشی و آموزشی دانا

3- جنبش جمهوری‌خواهان دموکرات و لائیک ایران

4- شبکه همگرائی جمهوری‌خواهان سکولار دموکرات ایران

5- گروه سیاسی یار

6- نهاد همگرایی جمهوری‌خواهان ایران – استکهلم

22 نوامبر 2025 – 1 آذر 1404

اسامی نهادها و افرادی که تا تاریخ 22 نوامبر 2025 از بیانیه‌ی کانون همکاری نهادهای جمهوری‌خواه ایران پشتیبانی کرده‌اند:

اتحاد زنان چپ

انجمن آزادیخواهان آتلانتا

انجمن زنان ایرانی در‌ مونترال

انجمن همگرایی جمهوری خواهان دمکرات ایرانی در نیویورک

تجمع احواز

تورکمن های دموکرات ایران

جمهوری خواهان سکولار دموکرات ایران -هامبورگ

جنبش وحدت ملی ایرانیان-هامبورگ

حزب چپ ایران – سوئد

حزب دموکرات آذربایجان

شبکه زن زندگی آزادی-بلژیک

شورای مدیران ندای جمهوری ایران

شورای همکاری تورکمن صحرا

طرفداران جمهوری سکولار دموکراسی- البرتا

فرقه دمکرات آذربایجان

کانون ایرانیان جمهوری خواه جنوب سوئد

کانون دموکراسی و توسعه آذربایجان

گاهنامه ی  “برابری”، نشریه سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی زنان

گروه ۲۵ شهریور

الهه امانی

حسن شریعتمداری

فریبرز صارمی

محمد حسین یحیایی

ایمیل برای تماس با کانون همکاری نهادهای جمهوری خواه ایران؛

kanoon.hamkari@gmail.com

سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که بیش از سه سال در ایران در زندان بودند، آزاد شدند و به گفته امانوئل مکرون “در راه سفارت فرانسه در تهران” هستند.

سسیل کوهلر و ژاک پاریس، دو شهروند فرانسوی که بیش از سه سال در ایران در زندان بودند، آزاد شدند و به گفته امانوئل مکرون “در راه سفارت فرانسه در تهران” هستند. این زوج پیش از این از سوی دستگاه قضائی جمهوری اسلامی به مجموعا ۶۳ سال زندان محکوم شده‌ بودند.

سسیل کوهلر ۴۱ ساله و همسرش، ژاک پاریس۷۲ ساله که در ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ (۷ مه ۲۰۲۲) در آخرین روز سفر توریستی‌شان به ایران بازداشت شده بودند، حالا پس از سه سال از زندان اوین آزاد شدند.

بیشتر اخباری از مبادله این دو شهروند فرانسوی با یک زندانی ایرانی در فرانسه به نام مهدیه اسفندیاری منتشر شده بود. مهدیه اسفندیاری، تبعه ایرانی در فرانسه  به اتهام “ترویج تروریسم در شبکه‌های اجتماعی” بازداشت شدە است. جمهوری اسلامی این اتهام را “ناعادلانه” خوانده و خواستار آزادی او شده است.

خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضائیه کمتر از یک ماه پیش اعلام کرد، دادگاه انقلاب این دو شهروند فرانسوی را به اتهام “کار با سازمان اطلاعاتی فرانسه” و “همکاری با اسرائیل” به مجموعا ۶۳ سال زندان محکوم کرده است؛ حکم کم‌سابقه ای که با واکنش تند وزارت خارجه فرانسه روبه‌رو شد. 

حالا اما امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه خبر آزادی این دو شهروند فرانسوری را تایید کرده و با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «سسیل کوهلر و ژاک پاریس که به مدت سه سال در ایران بازداشت بودند، از زندان اوین آزاد شده‌اند و در راه سفارت فرانسه در تهران هستند. از این نخستین گام استقبال می‌کنم و گفت‌وگوها ادامه دارد تا بازگشت آنها به فرانسه در سریع‌ترین زمان ممکن فراهم شود.»

برگرفته از دویچه وله

4 نوامبر 2025

از درگذشت غلامحسین ساعدی، پزشک، نویسنده و روشنفکر ایرانی چهل سال می‌گذرد. امسال، به همین مناسبت و در بزرگداشت او روز شنبه، ۲۲ نوامبر ۲۰۲۵، مراسمی در پاریس برگزار خواهد شد.

چند تن از دوستان در بارۀ او، آثارش و تأثیری که در ادبیات فارسی داشته است سخن خواهند گفت. همراه با نمایش پیامهای ارسالی.

سخنرانان:

ـ محسن یلفانی: غلامحسین ساعدی همچنان با ماست، ـ اسد سیف: ساعدی؛ عاشقترین انسان تبعیدی، ـ حمید جاودان: روخوانی نامه ای از ساعدی به همسرش بدری، ـ امیرعطا جولائی: سینمای ساعدی، ـ رضا علامه زاده: شاخه گلی بر گور آن عزیز، ـ امیر کیانپور: ما، ساعدی و میراث بی وصیت ۵۷، ـ گروه تئاتر اگزیت: هنر ساعدی بودن، ـ اصغر نصرتی: فیلم «نویسنده ای با کابوسهای بی انتها»

گروه هماهنگی بزرگداشت چهلمین سالگرد درگذشت غلامحسین ساعدی:

امیر شاهمیرـ شهرام قنبری ـ فرشین کاظمی‌نیاـ شیدا نبوی ـ محسن یلفانی.

شنبه 22 نوامبر 2025

از ساعت 19 تا 22

پاریس 11، آژکا، شماره‌ی 177، خیابان شارُون

ایستگاه الکساندر دوما، خط 2 مترو

سارا حسین، رئیس کمیته حقیقت‌یاب بین‌المللی مستقل در مورد جمهوری اسلامی ایران

ایران با سرکوب شدید و نقض حقوق بشر به اعتراضات پاسخ می‌دهد

گزارش کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد

30 اکتبر 2025

کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد در جدیدترین گزارش خود تشدید سرکوب در ایران از زمان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل و همچنین بیش از ۲۱ هزار مورد بازداشت و بدرفتاری با اقلیت‌ها و روزنامه‌نگاران در این مدت را محکوم کرد. سارا حسین، رئیس این کمیته می‌گوید که اقدامات سرکوبگرانه جمهوری اسلامی منعکس‌کننده الگویی تکرارشونده‌ هستند که در آن پاسخ اعتراضات و مخالفت‌ها با سرکوب شدید و نقض حقوق بشر داده می‌شود.

سارا حسین، رئیس کمیته حقیقت‌یاب بین‌المللی مستقل در مورد جمهوری اسلامی ایران، نهادی که پس از سرکوب خونین اعتراضات «زن، زندگی، آزادی»، توسط شورای حقوق بشر سازمان ملل تأسیس شد، میگوید که این کمیته از ماه مارس (اسفند-فروردین) امسال، شاهد وخامت بیشتر وضعیت حقوق بشر در ایران بوده‌ است.

کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل، پنجشنبه ۳۰ اکتبر، در جدیدترین گزارش خود تصریح کرد که «حملات هوایی اسرائیل به خاک ایران و سرکوب داخلی متعاقب آن توسط مقامات ایرانی، فضای مدنی را بیش از پیش محدود کرده، روند دادرسی عادلانه را تضعیف کرده و احترام به حق زندگی را از بین برده است.»

بر این اساس، در میان ۲۱ هزار نفری که توسط مقامات ایرانی در طول جنگ ۱۲ روزه دستگیر شدند، جمهوری اسلامی طیف گسترده‌ای از جامعه مدنی ایران، از جمله «وکلا، مدافعان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران و حتی کاربران رسانه‌های اجتماعی که صرفاً مطالبی درباره درگیری‌ها منتشر می‌کردند» را هدف قرار داده است.

جمهوری اسلامی همچنین شتاب اعدام‌ها را افزایش داده است به طوری که طی ده ماه، از ابتدای سال جاری میلادی تا به امروز، بیش از ۱۲۰۰ نفر در ایران اعدام شده‌اند؛ آماری که از مجموع اعدام‌های سال گذشته -که خود، بالاترین رقم ثبت شده در ایران از سال ۲۰۱۵ بود-  فراتر رفته است.

به گفته رئیس کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل «نشانه‌های قوی وجود دارد که دولت ایران همچنان مجازات اعدام را به طور سیستماتیک و در تضاد با قوانین بین‌المللی حقوق بشر اجرا می‌کند.»

سرکوب اقلیت‌های قومی و مذهبی شدت گرفته است

تحقیقات کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل همچنین نشان داده است که سرکوب اقلیت‌های قومی و مذهبی توسط جمهوری اسلامی شدت گرفته است به‌طوری‌که بیش از ۳۳۰ شهروند کرد و شمار زیادی از شهروندان عرب‌ بازداشت شده و صدها هزار افغانستانی از ایران اخراج شده‌اند.

جمهوری اسلامی اعضای جامعه بهایی را نیز به «جاسوسی برای صهیونیست‌ها» متهم کرده، به خانه‌هایشان یورش برده و اموالشان را مصادره کرده است.

سرکوب مطبوعات به داخل کشور محدود نمی‌شود

گزارش کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل همچنین نشان می‌دهد که دولت ایران به طور مداوم سیم‌کارت‌های روزنامه‌نگاران را غیرفعال می‌کند و سرکوب مطبوعات تنها به داخل کشور محدود نمی‌شود.

به گفته سارا حسین، کمیته حقیقت‌یاب، اطلاعاتی دریافت کرده‌ «که نشان می‌دهد بیش از ۴۵ روزنامه‌نگار در هفت کشور، به دلیل گزارش وقایع ایران، با تهدیدهای جدی مواجه هستند.» وی این ارعاب را نقض آزادی بیان و امنیت دانست و آن را محکوم کرد.

رئیس کمیته حقیقت‌یاب خاطرنشان کرد که سرکوب‌های فعلی منعکس‌کننده «الگویی تکرارشونده‌ هستند که در آن دولت ایران با سرکوب شدید و نقض حقوق بشر به اعتراضات و مخالفت‌ها پاسخ می‌دهد».

برگرفته از رادیو ار اف ای فرانسه 31 اکتبر 2025