لائیسیته

0

آن چیست كه ‌«لائیسیته‌» نامند؟

شیدان وثیق : بر خلاف واژه‌هایی چون ‌«دمكراسی» (مردم سالاری)، ‌«دسپوتیسم‌» (استبداد)، ‌«كُنستیتوسیون‌» (قانون اساسی)… كه حداقل از مشروطه به این سو در فرهنگ سیاسی ایرانی به كار رفته‌اند و معادل‌های فارسی خود را پیدا كرده‌است كه بر دوش روشنفكران و فعالااند، اصطلاح لائیسیته هیچ گاه، به شناخت ما و تا این سال‌های اخیر، وارد واژگان سیاسی ایرانیان نشده است. در نتیجه تلاش برای تفهیم این مقوله و یافتن معادلی برای آن در زبان سیاسی فارسی، وظیفه‌ای ن امروزی قرار می‌گیرد.

0

لائیسیته، سیاست همزیستی، رواداری و مرز مدارا

کامران صادقی : با گذشت بیش از سه دهه از حاکمیت مذهبی در ایران که به نهادینه شدن تبعیض و خشونت در همه سطوح اجتماعی منجر شده، دستیابی به مکانیسم های بر قراری “سیاست همزیستی”، مدارا و رواداری، یکی ازدغدغه های اصلی جامعه و روشنفکران ایران است. هرچه نیاز آحاد گوناگون جامعه به همزیستی اجتماعی، مدارا و رواداری بیشتر می شود، بهمان نسبت سنگینی وظیفه روشنفکران در کمک به روشن تر شدن این مفاهیم و الزامات تحقق آنها بیشتر می گردد.

0

ابهامات “سولاریسم”

شیدان وثیق: مساله، تنها در فهم این افراد و سازمان‌ها از «سکولاریسم» و در مواضع سیاسی آن‌ها نیست، بلکه ایراد در خودِ مفهومی است که دارای ابهام است. مشکل در چند بُعدی و چند معنایی مقوله‌ای است که به تفسیرهای متضاد، میدان و امکان می‌دهد و در نتیجه راه را برای حفظ گونه‌ای استمرار پیوند دولت و دین در ایران هموار می‌سازد. از این رو‌ست که ما به جای مقوله‌ای تفسیربرانگیز چون سکولاریزاسیون (و به طریق اولی «سکولاریسم»)، همواره از لائیسیته چون ترجمان شفاف و بی شبهه‌ی «جدایی دولت و دین» صحبت کرده و می‌کنیم. به جای مفاهیمی دوپهلو و ابهام برانگیز چون سکولار و جمهوری سکولار که تن به تعاریف و تفاسیر  گوناگون و متضاد و حتا دینی و الهیاتی می‌دهند، از لائیک و جمهوری دموکراتیک لائیک دفاع کرده و می کنیم.

0

جدایی دولت و دین در ایران. توانایی‌ها، ناتوانی‌ها و سه شرط امکان‌پذیری

شیدان وثیق: خروج از دین سالاری در ایران فرایندی بغرنج، سخت و طولانی است. برای امکان پذیر شدن آن می توان و باید شرط بندی کرد. اما کامیابی در این راه که تلاش و مبارزه است، وابسته به رشد و توسعه ی سه چنبش اصلی است. جنبش های مشارکتی سیاسی – اجتماعی که خواست های لائیک را با شفافیت تمام مطرح کنند. جنبش روشنفکری لائیک که خروج از سلطه ی دین را در سرلوحه ی فعالیت فکری و نظری خود قرار دهد و سرانجام، جنبش نواندیشی دینی که رفرم جدی و ژرف در اسلام و جدایی اش از دولت را محور کار خود بداند.

0

لائیسیته، جدائی اسلام از حکومت در جنبش ایران

جلال ایجادی : “انجمن گفتگو و دمکراسی” در پاریس یکی از نشست های خودرادر ژوئیه 2009 به “تحلیل از شرایط کنونی ایران” اختصاص دادودر این نشست من بحث خود را در باره لائیسیته مطرح ساختم . در اینجا نظرم رابا توضیحات بیشتر بیان می نمایم.

0

مسأله ی «سکولاریزاسیون» در ایران

شیدان وثیق: لائیسیته را در سه رکن اساسی تعریف می‌کنیم:
1- «جدایی دولت و دین» به معنای خودمختاری دولت و بخش عمومی نسبت به هنجارهای دینی، عدم دین رسمی در کشور، عدم دخالت دولت و دین در امور یکدیگر، بی طرفی دولت و بخش عمومی نسبت به ادیان و مذاهب مختلف در کشور.
2- آزادی عقیده و وجدان، جه دینی و چه غیر دینی و آزادی به جا آوردن آن ها به صورت فردی یا جمعی. جدایی دولت و دین به معنای جدایی دینداران از سیاست نیست. دین باوران هم چون دیگر گرایشات عقیدتی از آزادی ابراز عقاید سیاسی خود و فعالیت سیاسی برخوردارند.
3- عدم تبیعض دینی و مذهبی، یعنی برابر حقوقی شهروندان، صرف نظر از اعتقادات مذهبی یا غیر مذهبی آن ها.

0

مداخله‌ای در جدل سکولاریزاسیون در ایران سکوباریزایون: زمان‌ها و زمینه‌ها

شیدان وثیق: تا آنجا كه به وجه عملی – سیاسی و اپوزیسیونی جنبش تغییر اوضاع و شرایط مربوط می شود، در دستور كار عاجل و بلاواسطه ی آن، مبارزه در راه استقرار جمهوری دموکراتیک و لائیک در ایران قرار دارد. در این راستا، لائیسیته یا جدایی دولت و دین، چون شعار و برنامه ی سیاسی، در بستر فرایند تاریخی خروج جامعه ی ایران از نفوذ و اقتدار دین که سکولاریزاسیون می نامیم، یکی از محورهای اصلی و تعیین کننده ی این مبارزه و مقاومت را تشکیل می دهد.